Co z tym kanonem lektur? Wiemy już co proponują autorzy projektu podstawy programowej

Wiemy już co proponują autorzy projektu podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej. Zobaczmy… Nie ma kanonu, są praktyki lekturowe. A w nich m.in. Bogurodzica, fragmenty Biblii, wybrane pieśni i treny Jana Kochanowskiego, wybrany dramat romantyczny, „Wesele”, wybrany utwór dramatyczny z XX w., „Pan Tadeusz”, „Lalka”, wybrane utwory polskich noblistów, wybrany dramat Wiliama Shakespeare’a…

Oto fragment projektu podstawy programowej języka polskiego – poziom podstawowy (wyróżnienia – Głos Nauczycielski):

VI. Praktyki lekturowe
Pytanie wiodące: W jaki sposób czytanie literatury pomaga rozpoznawać wartości, rozumieć doświadczenia innych i rozwijać krytyczne myślenie?

Uczeń:
1) czyta różne teksty, rozwija świadomość własnego sposobu odbioru, rozpoznaje bariery utrudniające rozumienie przekazów oraz poszukuje sposobów ich przezwyciężenia – rok bazowy;

2) poznaje fragmenty Biblii, mitologii grecko-rzymskiej, mitologii różnych kultur oraz wybraną tragedię antyczną jako źródła fundamentów kultury, motywów, symboli i archetypów – rok bazowy;

3) czyta nie mniej niż 3 dłuższe utwory literackie podejmujące zagadnienia istotne dla współczesnego doświadczenia młodych ludzi oraz problemów społecznych, kulturowych i egzystencjalnych, wybrane wspólnie przez nauczyciela oraz uczniów spośród propozycji obejmujących współczesną literaturę polską i światową, z których dwa opublikowane zostały po 1989 r. – rok bazowy;

4) czyta różnorodne inne teksty literackie i nieliterackie, w tym – rok bazowy:
a) utwory poetyckie, krótkie formy narracyjne, dramatyczne i niefikcjonalne, reprezentujące różne okresy literackie i style,
b) teksty publicystyczne i popularnonaukowe,
c) teksty podejmujące problematykę społeczną, kulturową, historyczną i etyczną;

5) poznaje teksty kultury należące do różnych dziedzin sztuki i mediów, w tym filmu, teatru, sztuk wizualnych, muzyki oraz form audiowizualnych i cyfrowych, dostrzegając związki między nimi a literaturą oraz kontekstami historycznymi i współczesnymi – rok bazowy;

6) uczestniczy w dyskusji o lekturze, formułuje własne stanowisko, uzasadnia je przykładami oraz odnosi się do stanowisk innych osób;

7) w każdym roku szkolnym czyta nie mniej niż 4 dłuższe utwory, krótsze utwory lub fragmenty dłuższych utworów reprezentujące różnorodne rodzaje, gatunki i konwencje literackie, publicystykę, a także poznaje inne teksty kultury poruszające ważne dla współczesności zagadnienia, w tym globalne i lokalne wyzwania, relacje międzyludzkie i społeczne oraz podkreślające wartość człowieka i otaczającego go świata, przy czym nie można pominąć utworów z literatury polskiej i światowej wymienionych poniżej:
a) wybrane utwory literatury staropolskiej, w tym Bogurodzicę, oraz wybrane pieśni i treny Jana Kochanowskiego,
b) wybrane utwory dramatyczne z kanonu literatury polskiej, w tym:
– wybrany dramat romantyczny (np. Dziady cz. III Adama Mickiewicza, Kordian Juliusza Słowackiego, Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego),
– Wesele Stanisława Wyspiańskiego,
– wybrany utwór dramatyczny z XX w.,
c) wybrane utwory epickie z kanonu literatury polskiej, w tym Pana Tadeusza Adama Mickiewicza oraz Lalkę Bolesława Prusa,
d) wybrane utwory lub fragmenty utworów polskich noblistów: Henryka Sienkiewicza, Władysława Stanisława Reymonta, Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej, Olgi Tokarczuk,
e) wybrane utwory liryczne XIX, XX i XXI w.,
f) wybrane utwory z literatury europejskiej, w tym wybrany dramat Williama Shakespeare’a,
g) wybrany utwór liryczny, epicki lub dramatyczny spoza europejskiego i północnoamerykańskiego kręgu kulturowego,
h) wybrane utwory odnoszące się do wojny i okupacji oraz totalitaryzmów XX w., w tym przykłady tekstów fikcjonalnych i literatury faktu.

Projekty podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych można znaleźć na stronie IBE PIB – Instytut Badań Edukacyjnych:

A oto praktyki lekturowe w przypadku wyboru rozszerzenia z języka polskiego…

VI. Praktyki lekturowe
Pytanie wiodące: W jaki sposób nawyki lekturowe umożliwiają dostrzeganie związków
między tekstami, tradycją kulturową i współczesnością?

Uczeń:
1) formułuje pytania problemowe do lektury oraz różne możliwości odczytania tekstu, uzasadnia własną interpretację, odnosząc się do własnych doświadczeń;
2) samodzielnie poszukuje tekstów literackich oraz innych źródeł wiedzy i inspiracji, a także uczestniczy w inicjatywach czytelniczych w szkole lub poza nią, wykorzystując zdobyte informacje i doświadczenia we własnym uczeniu się;
3) czyta:
a) nie mniej niż dwa dłuższe utwory literackie w ciągu roku,
b) utwory i fragmenty utworów charakterystyczne dla prądów literackich, takich jak barok, sentymentalizm, klasycyzm, realizm, naturalizm, ekspresjonizm,
impresjonizm, symbolizm, neoromantyzm, awangarda XX w., postmodernizm,
c) wybrane artykuły naukowe z co najmniej dwóch różnych dyscyplin humanistyki, w tym wybrany esej filozoficzny.

https://glos.pl/rok-bazowy-i-inne-nowosci-ibe-opublikowalo-projekty-podstaw-programowych-dla-szkol-ponadpodstawowych/embed#?secret=rnbNSBlYgk#?secret=bgoSf7MGrV

Przykładowe teksty do omówienia w zakresie podstawowym i rozszerzonym to 287 pozycji…

Więcej na stronie:

https://glos.pl/co-z-tym-kanonem-lektur-wiemy-juz-co-proponuja-autorzy-projektu-podstawy-programowej